محمدحسین روشنک ، عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران ، در فراخبر مهم ترین راهکارهای افزایش صادرات غیر نفتی را مرور نمود .

 

محمد حسین روشنک،عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران
مروری بر مهم ترین راهکارهای صادرات غیر نفتی در استان
در راه سرانه صادراتی 1000 دلاری !

 

 مروری بر  موقعیت جغرافیایی خراسان رضوی بیانگر این است که این استان با توجه به نزدیکی به کشورهای آسیای میانه و افغانستان وفراهم کردن امکان اتصال این کشورها از طریق جاد ه  وریل به آب های آزاد و همچنین استقرار صدها واحد تولیدی دارای  ظرفیت  و پتانسیل های فراوانی برای افزایش صادرات غیرنفتی کشور می باشد،به طوری که می توان با یک برنامه ریزی مدون و جامع سرانه صادراتی استان را در میان مدت به هزار دلار در سال افزایش داد.

 

اما در حال حاضر  علیرضایی،رئیس سازمان صنعت،معدن و تجارت خراسان رضوی  رسیدن به سرانه 500 دلار را به عنوان یکی از اهداف کوتاه مدت بخش اقتصادی استان اعلام کرده که با توجه به موارد ذکرشده در بالا به نظر می  رسد،تحقق این هدف با حمایت از صادرکنندگان و رفع مشکلات آن ها امکان پذیر است.اعلام حمایت ازافزایش صادرات غیرنفتی توسط رئیس سازمان صنعت،معدن و تجارت خراسان  رضوی بهانه ای شد تا مروری بر مهمترین راهکارهای افزایش صادرات غیرنفتی در استان داشته باشیم.

 

در درجه اول باید اذعان داشت که توسعه صادرات غیرنفتی را نباید فقط در سطح استانی و منطقه ای دنبال کرد بلکه به دلیل  اهمیت این موضوع و درگیر بودن بخش قابل توجهی از نهاد های مختلف در صادرات نظیر بانک ها،وزارت صنعت،معدن و تجارت و گمرکات وسازمان امور مالیات و. حمل و نقل و  ... نیازمند توجه همه جانبه مسئولان ملی به تقویت پاتسیل های صادراتی می باشد،از این رو پیشنهاد می شود تا افزایش صادرات استان فقط در سطح محلی پیگیری نشده بلکه تحقق  این مسئله در سطح کشوری دنبال شود.

 

درمرحله اول باید دقت داشت که توسعه صادرات تابعی از واردات است. به عبارتی اگر ما بتوانیم  مواد اولیه تولید  را به موقع و با حداقل موانع وارد کنیم،امکان تقویت تولیدات صادرات محور نیز بیشتر شده و در نتیجه صادرات غیرنفتی تقویت می شود.

 

خوشبخاته استان در بخش تولید صادرات محور دارای ظرفیت های خوبی می باشد اما در کنار بحث تولید عواملی نظیر  سیستم مالیاتی ،سیستم حمل و نقل،سیستم بانکی و واردات مواد اولیه دارای مشکلاتی هستند که رفع آن ها می تواند باعث افزایش صادرات غیرنفتی شود.

 

به عنوان مثال هم اکنون سیستم مالیاتی از صادرکنندگان کالا می خواهد که مانند ماموران مالیاتی  هرکسی  را که کالایی در اختیار صادرکننده قرار می دهد، به اداره مالیات معرفی کند،مسئله ای که باعث افزایش قیمت تمام شده کالاهای صادراتی می شود و صادراترا از توجیه اقتصادی خارج می کند. این در حالی است که به نظر می رسد دولت برای تقویت صادرات غیرنفتی باید تمامی عواملی که به صادرات مربوط است را از مالیات معاف کرده و در نهایت راهکار دیگری برای شناسایی مودیان مالیاتی  برای اخذ مالیات بیابد.

 

 علاوه براین براساس قانون  در سال های گذشته مقرر شده بود تا 8درصد از تسهیلات بانکی به بخش صادرات اختصاص یابد،که این موضع هیچگاه تحقق نیافت و حداکثر تسهیلات اختصاص یافته به بخش صادرات از یک درصد خارج نشد .  این در حالی است که یكی از مهم‌ترین فاكتورهای دخیل در امر توسعه صادرات حمایت‌های تسهیلاتی و بیمه‌ای در کنار حمل و نقل از صادرات است كه باید از طریق بانك‌ها و موسسات مالی و بیمه‌ای در اختیار صادركنندگان قرار ‌گیرد. از سوی دیگر این حمایت‌ها خود مهم‌ترین ابزار سیاستگذاری دولت  برای تشویق و ترویج صادرات هستند. براین اساس پیشنهاد می شود، مسئولان با برنامه ریزی مناسب بسترهای لازم برای افزایش سهم بخش صادراتی از تسهیلات بانکی را فراهم کنند.

 

 تقویت سیستم حمل و نقل یکی دیگر از راهکارهایی است که می تواند باعث افزایش صادرات غیرنفتی استان بشود. هم اکنون اتکایی صادرات خراسان رضوی  به سیستم ریلی باعث شده است تا بخش از محصولات صادراتی مانند سیمان به خاطر سیستم حمل و نقل ازتوجیه اقتصادی خارج شود ، این در حالی است که توسعه صنعت سیمان در استان با نگاه  صادراتی صورت گرفته که می توان با توسعه زیرساخت های حمل و نقل ریلی و تامین واگن برای تحقق 500 دلار سرانه صادرات مفید واقع شود .

 

گمرك به دليل وظيفه قانوني و ارتباط نسبتأ‌ زياد با صادركنندگان همزمان مي تواند در كاهش و يا افزايش صادرات غيرنفتي استان و كشور مؤثر باشد. وجود مقررات و بخشنامه هاي نسبتأ زياد که با تغييرات روزانه همراه است و ازدياد سازمانها و ارگانهاي متولي صادرات و بالطبع افزايش مراحل كاري و بوروكراسي زائد و وقت گير و پرهزينه ،                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                در مقابل  عدم حضور كافي و به موقع سازمانهاي مسئول در گمركات اجرايي، وجود ناهماهنگي  بين سازمانهاي متولي صادرات و ... از جمله موانع اساسي توسعه صادرات غيرنفتي در گذشته و حال بوده وهست.

 

براین اساس به نظر می رسد كاهش مراحل كاري اضافي و نتيجتأ كاهش زمان انجام تشريفات گمركي مربوط به صادرات،ساده سازي واستاندارد نمودن فرمهاي مختلف گمركي براساس قوانين و مقررات مصوب و با همسويي هرچه بيشتر با مقررات مندرج در كنوانسيونهاي جهاني، ايجاد رويه واحد در مراحل مختلف تشريفات گمركي از جمله مرحله ارزش گذاري كالاهاي صادراتي  و گسترش تجهيزات وتأسيسات زيربنايي،افزايش رايزني با ديگر سازمانهاي متولي صادرات در جهت هماهنگي هر چه بيشتر، حل و فصل موانع احتمالي موجود در پروسه صادرات ،‌كاهش تشريفات اداري مرتبط با صادرات، توسعه مكانيزاسيون و يكسان سازي سيستم هاي رايانه اي مرتبط با انجام تشريفات صدور كالا و جلوگیری از صدور بخشنامه های خلق الساعه میتواند  باعث افزایش صادرات غیرنفتی کشور و استان شود.

 

 

محمدحسین روشنک ، عضو هیئت نمایندگان اتاق ایران ، در فراخبر مهم ترین راهکارهای افزایش صادرات غیر نفتی را مرور نمود .