محمد حسین روشنک ، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در فراخبر گفت: توزیع پول در بین مردم اقدامی باطل بوده و خواهد بود .

 

 عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران

 

توزیع پول در بین مردم اقدام باطلی بوده و خواهدبود .

 

توزیع سبد کالا از هفته گذشته که دولت یازدهم وعده توزیع آن را داده بود به دلایل مختلف مانند نحوه توزیع و گروه هایی که شامل آن شدند با حاشیه های مختلفی مواجه شد به طوری که برخی تشکیل صف های طولانی برای دریافت سبد کالا را نشانه تحقیر مردم تلقی کرده و شروع به انتقاد از دولت کردند اما برخی دیگر ضمن پذیرش کاستی هایی در نحوه توزیع اعلام کردند که  ریشه استقبال گسترده از سبد کالا را باید در اقداماتی که در حوزه اقتصاد در سال های قبل از استقرار دولت یازدهم صورت گرفته و منجر به کاهش درآمد و قدرت خرید شهروندان شد،جستجو کرد.

 

این مسئله بهانه ای شد تا با محمدحسین روشنک، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی که در حال حاضر ریاست کمیسبون اتاق بازرگانی خراسان رضوی را هم بر عهده دارد و از صادرکنندگان نمونه کشور می باشد،گفتگو کرده و  به واکاوی مسایل ایجاد شده در خصوص سبد کالا  و اصل پرداخت یارانه به شهروندان بپردازیم.

 

فراخبر: توزیع سبد کالا در هفته گذشته دوباره بحث نحوه پرداخت یارانه به شهروندان و اینکه این اقدام باید از چه طریقی صورت بگیرد را در محافل اقتصادی مطرح کرد. به نظر شما چه علتی باعث شده تا امروز پرداخت یارانه  به یکی از مسئله سازترین مسایل اقتصادی کشور تبدیل شود.

 

روشنک: ضمن تبریک ایام پیروزی انقلاب اسلامی درابتدا این نکته را باید یادآوری کنم که  برخلاف اظهار نظر برخی از افراد که این صف بستن برای سبد کالا را به عنوان نقطه ضعف برای نظام می خواهند جلوه دهند حضور پرشور مردم در راهپیمایی 22 بهمن نشان داد که مردم ما همواره در خط امام ورهبری بوده و هیچگاه درپیروی از مقام معظم رهبری تعطلی نشان نمی دهند.

 

اما اگر بخواهیم بحث یارانه در کشور را ریشه یابی کنیم،پایه های این مسئله به سالهای دهه 60 برمی گردد.در آن زمان آمدند و سیستم اقتصادی کشور را کوپنی کردند،مساله ای که باعث شد تا ساختار اقتصادی کشور ما متکی به یارانه شود. این در حالی است که اگر از ابتدا قیمت حامل های انرژی مانند نفت،گاز و برق و آب به طور طبیعی همراه با شرایط اقتصادی کشور تغییر می کرد و یارانه و سوبسید پرداخت نمی کردیم،امروزپرداخت یارانه به یکی از مشکلات اقتصادی کشور تبدیل نمی شد.

 

فراخبر: برخی معتقد هستند  که در دهه 60 و شرایط آن دوران پرداخت یارانه الزامی بوده است؟

 

روشنک:هرچند در آن موقع باید اقدامات اساسی برای تامین کالاهای ضروری مردم صورت می گرفت اما در واقع به نظر بسیاری از فعالان اقتصادی و کارشناسان آن موقع می شد با روش های بهتری نیازهای اساسی مردم را تامین کرد. اما کوپینی کردن اقتصاد باعث ایجاد رانت و مشاغل غیرمولد شده و توان کشور برای سرمایه گذاری در حوزه زیرساختی که می توانست زیربنای ایجاد هزاران شغل برای جوانان فراهم کند از بین برد.حتی بخشی ازکالاهای تولیدی کشور که آن زمان فقط به خاطر ارزهای یارانه ای ایجاد شدند نه بر مبنای توجیح اقتصادی واقعی، امروز مشکل اقتصادی کشور شده اند .

 

پرداخت یارانه در آن زمان چه تاثیری گذاشت که  به نظر شما حالا هنوز هم اقتصاد ایران درگیر حواشی آن است؟

 

روشنک:  یکی از تاثیرات پرداخت یارانه غیر رقابتی شدن اقتصاد است.در واقع پرداخت یارانه باعث می شود تا گرایش به سرمایه گذاری آزاد در بخش هایی که متکی به سوبسید هستند کاهش داشته باشد در نتیجه این مسئله خود را به صورت کمبود در زیرساخت های اقتصادی نشان دهد.این در حالی است که اگر شرایط را برای فعالیت بخش خصوصی فراهم می کردیم ،رقابت در این بخش باعث می شد تا آن ها مدام تلاش کنند تا با بهبود کیفیت در تولید بازار خود را حفظ کنند.

 

به عنوان مثال کشورچند دهه است که از صنعت خودروسازی ابتدا با ارز و سوخت سوبسیددار و سپس با تعرفه 120 درصدی و جلوگیری از رقابت خودروهای خارجی با خودروهای داخلی حمایت کرده. اما نتیجه چه شد؟آیا شهروندان از کیفیت خودروهای داخلی راضی هستند؟اگر فردا تعرفه ها برداشته شود و سوخت به قیمت واقعی عرضه شود  خودروسازان ما می توانند همچنان به فعالیت خود ادامه دهند.به طور قطع نه ! چون ساختار وشالوده فعالیت آن ها متکی به یارانه است. حال شما همین بحث را به حوزه های دیگر تسری دهید. پرداخت یارانه در اقشار مردم باعث شده تا ساختار زندگی آن ها بر اساس یارانه شکل بگیرد برای همین تا بحث کاهش و حذف یارانه می شود سریع احساس می شود زندگی مردم تحت تاثیر قرار می گیرد. علت همین شکل گرفتن زندگی شهروندان براساس یارانه است.

 

اما تاکنون دولت ها مختلف سعی کرده اند با روش های گوناگونی مسئله پرداخت یارانه را حل کرده و اتکای کشور را  به آن کاهش دهند.آیا این مسئله باعث نشده تا یارانه در ساختار اقتصادی کشور کمرنگ تر شود؟

 

روشنک: وضعیت اقتصاد کشور به گونه ای است که هر قدم که برای حذف یارانه بر می داریم،10 قدم عقب می مانیم.به عنوان مثال در زمانی که دولت دهم قیمت بنزین را به700تومان افزایش داده ،قیمت فوب خلیج فارس حدود هزارتومان بود، اما بعد از آن با افزایش نرخ ارز در عمل  قیمت بنزین آزاد در کشور به 25درصد فوب خلیج فارس رسید.هم اکنون در وضعیتی هستیم که اگر نرخ حامل های انرژی را افزایش دهیم،نرخ ارز افزایش می یابد و تغییر نرخ ارز هم باعث میشود تا اثر هدفمندی از بین برود ،در نتیجه می توان گفت یارانه ای کردن ساختار اقتصاد باعث ایجاد مشکلات  متعددی برای کشور شده است که رفع این مشکل در زمانی که کشور سالانه صدمیلیارد دلار درآمد نفتی داشت ممکن نشد حالا که با درآمد ده  یا بیست میلیاردی اصلاً....

 

فراخبر:پس شما معتقد هستید که نباید به اقشارکم درآمد یارانه و یا سبد کالا داد؟

 

روشنک:خیر من معتقد نیستم که نباید به اقشار کم درآمد  سبد کالا داد بلکه اصراردارم در پایان سال دولت باید با حمایت کارایی اقشار کم درآمد را تحت پوشش قرار دهد برعکس اکثراقتصاددان ها بر روی این مسئله که یارانه نقدی روش مناسبی برای حمایت از اقشار کم درآمد نیست،اجماع دارند.چرا؟ چون  یارانه نقدی باعث افزایش تورم می شود. نگاهی کنید سال گذشته دولت در اسفند مبلغی را به عنوان عیدانه به مردم داد اما نتیجه اش چه شد؟تورم بیشتر شد و فشار بر اقشار کم درآمد بیشتر شد. برای همین اگر قرار باشد حمایت یارانه ای هم از اقشار کم درآمد باشد بهتر است که  به صورت سبد کالا انجام شود.

 

پس پرداخت سبد کالا در مقطع کنونی به نظر شما لازم بود؟

 

روشنک:بله لازم بود چرا که به همان دلایلی که اشاره کردم ساختار و شالوده اقتصاد ما  براساس یارانه شکل گرفته و دولت یازدهم هم وارث اقتصاد یارانه ای است برای همین نمی تواند  با قطع حمایت ازاقشار کم درآمد زندگی بخش زیادی را تحت شعاع قرار دهد.برای همین کارشناسان اقتصادی  به این نتیجه رسیدند که سبد کالا روش بهتری برای حمایت از اقشار کم درآمد و بدون درآمد است .

 

فراخبر:اما با توجه به صف هایی که ایجاد شد برخی اعلام کردند این سبد،سبد تحقیر بوده است.مردم در عمل به خاطر معطل شدن در صف های طولانی برای گرفتن سبد تحقیر شدند.نظر شما چیست؟

 

روشنک:به نظر من افراد معلول را می بینند اما علت را نمی ببیند.باید برای اینکه مردم در صف ایستادن دلایل را ریشه یابی کنیم. این هایی که عیب جویی می کنند این مسئله را نمی بییند که در چند سال گذشته افزایش ناگهانی نرخ ارز و اجرای کارشناسی نشده هدفمندی یارانه ها و تصمیمات نادرستی که به تولید لطمه زده و روند ایجاد اشتغال پایدار رامتوقف کرد، باعث رشد بی رویه تورم شد و در عمل قدرت خرید شهروندان کاهش داشته باشد . به عبارتی اگر قدرت خرید مردم این قدر در طول چند سال گذشته کاهش نمی یافت امروز شاهد این مسایل نبودیم . برخی از افرادی که ایراد می گیرند وسر و صدا راه انداخته اند جزو افرادی بودند که در ایجاد این وضعیت نقش اساسی داشتند.

 

فراخبر:اما به نظر میر سد شما دارید از دولت حمایت می کنید . بالاخره سبد کالا ایراداتی داشته که باید قبول کرد چرا به آن نمی پردازید ؟

 

روشنک: بله البته که داشته این مسئله باعث شد تا رئیس جمهور در برنامه زنده تلویزیونی از شهروندان عذر خواهی کند. باید بین منتقدان دلسوز و افرادی که به دنبال بهانه جویی و چوب لای چرخ گذاشتن دولت هستند تفاوت گذاشت.من هم معتقد هستم دولت باید به توصیه های منتقدان دلسوز توجه کرده وشیوه توزیع سبد کالا را اصلاح کند.اما بحث من این است که نباید از دولتی که وارث اقتصادی است که پایه های ان تخریب شده بوده انتظار معجزه داشت.به نظر من حتی اگر دولت بتوانند بدون توجه به چوب های لای چرخش  برنامه های خود را بادقت اجرا کند وضعیت اقتصادی کشور بعد از چند سال ممکن است به سال 1384 بر گردد.

 

فراخبر: دولت باید در وضعیت فعلی چه اقدامی انجام دهد؟

 

روشنک: دولت باید بابهره گیری از کارشناسان و متخصصان دلسوز و همچنین بهره گیری از رهنمودهای مقام معظم رهبری تلاش کند تا اقتصاد کشور را ساماندهی کرده و وضعیت را برای تولید و تجارت تسهیل کند.همچنین دولت باید تلاش کند تا ساختار کشور را از ساختار یارانه ای رها کند تا شرایط برای توسعه فراهم شود. اما در نهایت برای سبد کالا دولت می تواند قبل از اجرای این گونه طرح ها، به صورت آزمایشی در برخی از شهرها آن را اجرا کرده و نتایج را بسنجد و بعد از کارکارشناسی و اصلاح روش ها اقدام به توزیع سبد کالا در تمام کشور کند. به طور یقین اگر دولت این اقدام را انجام دهد شاهد اجرای بهتر این گونه سیاست های حمایتی خواهیم بود .

 

به نظر شما به عنوان کارآفرین برتر و چهره ماندگارکار و تولید نقش دولت در بنگاههای اقتصادی در شرایط کنونی باید چگونه باشد؟

 

 تولید کشور اگر حمایت نشود متوقف میشود . دولت باید حمایت از تولید و صادرات را با حمایت از زیر ساخت ها درالویت قرار دهد و گر نه بیکاری و رکود تورمی برنامه های اقتصادی دولت را متوقف می کند .

 

 

 

 

محمد حسین روشنک ، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران در فراخبر گفت: توزیع پول در بین مردم اقدامی باطل بوده و خواهد بود .